W dniach 24–28 sierpnia 2026 roku w Poniewieżu na Litwie odbyła się kolejna mobilność w ramach projektu GUIDE (Growing Up Independently with Dignity and Education), realizowanego w programie Erasmus+ – Edukacja Dorosłych, KA220-ADU. Tym razem była to Grupowa Mobilność Osób Dorosłych Uczących się, w której wspólnie uczestniczyły grupy z Polski, Litwy, Łotwy i Hiszpanii.
Projekt GUIDE koncentruje się na wspieraniu samodzielności dorosłych osób z niepełnosprawnościami, wymianie dobrych praktyk pomiędzy organizacjami partnerskimi oraz poszukiwaniu metod, które mogą być wykorzystywane zarówno przez terapeutów, jak i rodziny osób z niepełnosprawnościami. Jednym z najważniejszych elementów projektu jest bezpośredni udział osób dorosłych uczących się w międzynarodowych działaniach edukacyjnych.
Po wcześniejszych wizytach studyjnych w Hiszpanii i na Łotwie mobilność na Litwie miała inny charakter. Tym razem to osoby dorosłe uczące się znalazły się w centrum działań. Przez pięć dni uczestniczyły w praktycznych warsztatach, zajęciach integracyjnych i kulturalnych, poznając jednocześnie nowe miejsca, ludzi i metody pracy.
Pierwsze spotkanie z Poniewieżem
Pierwszy dzień rozpoczął się w siedzibie naszej litewskiej organizacji partnerskiej – Panevėžio socialinių pokyčių centras (PsPc). Po oficjalnym powitaniu uczestnicy poznali program całego tygodnia, rozmawiali o swoich oczekiwaniach oraz zwiedzili siedzibę organizacji goszczącej.
W drugiej części dnia rozpoczęło się poznawanie Poniewieża. Zamiast tradycyjnego zwiedzania przygotowano interaktywne zajęcia oraz miejską grę orientacyjną. Uczestnicy wykonywali zadania w międzynarodowych grupach, dzięki czemu poznawanie miasta stało się jednocześnie okazją do integracji, współpracy i przełamywania barier językowych.
Nauka poprzez praktyczne działanie
Znaczną część programu mobilności stanowiły zajęcia praktyczne prowadzone przez terapeutów organizacji goszczącej. Jednego dnia przygotowano trzy różne warsztaty, w których uczestnicy brali udział rotacyjnie. Dzięki takiej organizacji każdy miał możliwość uczestniczenia we wszystkich zaplanowanych zajęciach i poznania różnych metod pracy.
W Creativity Studio uczestnicy rozwijali kreatywność i umiejętności manualne. Kolejne warsztaty poświęcone były zrównoważonemu rozwojowi i pokazywały, jak kwestie związane z odpowiedzialnym korzystaniem z zasobów i ochroną środowiska można włączać do codziennych zajęć. Podczas warsztatów ceramicznych każdy miał natomiast możliwość pracy z gliną i stworzenia własnych przedmiotów.
Rotacyjna formuła zajęć sprawiła, że wszyscy uczestnicy mogli zdobyć doświadczenie w każdej z pracowni. Duże znaczenie miała również praca w międzynarodowym środowisku. Osoby z czterech krajów pracowały razem, pomagały sobie i komunikowały się mimo różnic językowych. W praktyce mogliśmy obserwować, że wspólne wykonywanie konkretnych zadań jest jednym z najlepszych sposobów budowania relacji i integracji.
Tego samego dnia nasi litewscy partnerzy przygotowali prezentację swojej kultury. Były tradycyjne stroje, śpiew, pokaz multimedialny oraz możliwość poznania litewskiej kuchni. Mobilność edukacyjna stała się dzięki temu również okazją do lepszego poznania kraju goszczącego i jego tradycji.
Bursztyn, aktywizacja zawodowa i przedsiębiorczość społeczna
Kolejny dzień pozwolił nam zobaczyć inne formy wspierania osób z niepełnosprawnościami. Odwiedziliśmy Harmonijos miestas oraz uczestniczyliśmy w warsztatach bursztynniczych. Praca z materiałem tak mocno związanym z regionem Morza Bałtyckiego była dla uczestników nowym doświadczeniem i kolejną okazją do rozwijania zdolności manualnych.
Bardzo ważnym punktem programu była również wizyta w Kita Mėnulio Pusė. Poznaliśmy tam działania ukierunkowane na zwiększanie możliwości wejścia osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychospołeczną na rynek pracy. Uczestnicy rozwijają praktyczne umiejętności, wykonują różnego rodzaju produkty i zlecenia oraz przygotowują się do większej samodzielności zawodowej.
Było to dla nas szczególnie interesujące doświadczenie, ponieważ aktywizacja zawodowa i przygotowywanie dorosłych osób z niepełnosprawnościami do możliwie samodzielnego funkcjonowania są również ważnymi elementami codziennej działalności Warsztatów Terapii Zajęciowej.
W czasie wolnym część uczestników odwiedziła również Stasys Museum – nowoczesne muzeum sztuki w Poniewieżu związane z twórczością litewskiego artysty Stasysa Eidrigevičiusa.
Wilno – kultura, historia i przedsiębiorczość społeczna
Jeden dzień mobilności przeznaczony został na wyjazd do Wilna. Podczas spaceru po litewskiej stolicy odwiedziliśmy najważniejsze miejsca historycznego centrum. Zobaczyliśmy Katedrę Wileńską, gotycki kościół św. Anny, spacerowaliśmy uliczkami Starego Miasta oraz dotarliśmy do Ostrej Bramy.
Odwiedziliśmy także Basteję Wileńskich Murów Obronnych, dzięki czemu mogliśmy poznać fragment historii dawnego systemu obronnego miasta.
Wyjazd do Wilna miał jednak nie tylko wymiar kulturalny. Na wspólny obiad wybraliśmy Pirmas Blynas – restaurację społeczną, w której osoby z niepełnosprawnościami mogą zdobywać doświadczenie zawodowe, rozwijać swoje kompetencje oraz podejmować rzeczywistą pracę.
Wizyta była kolejnym przykładem tego, jak przedsiębiorczość społeczna może łączyć działalność gospodarczą z konkretną misją społeczną. Dla naszych uczestników była również okazją do zobaczenia, że umiejętności rozwijane podczas terapii i zajęć mogą mieć bezpośrednie zastosowanie w środowisku pracy.
Muzyka, sensoryka i wyjątkowy „chłodnik”
Ostatni dzień mobilności ponownie wypełniły warsztaty praktyczne. Podobnie jak wcześniej, zajęcia zostały zorganizowane rotacyjnie, dzięki czemu każdy uczestnik wziął udział we wszystkich trzech warsztatach.
Podczas zajęć sensorycznych uczestnicy poznawali aktywności wykorzystujące różne zmysły i bodźce. Następnie każdy miał możliwość uczestniczenia w warsztatach w studiu muzycznym, gdzie można było eksperymentować z dźwiękiem, wspólnie tworzyć i wyrażać siebie poprzez muzykę.
Trzecim elementem rotacji były zajęcia w pracowni dekoracyjnej. Uczestnicy wykonywali tam wyjątkowe świece inspirowane jednym z najbardziej charakterystycznych dań kuchni litewskiej – chłodnikiem litewskim. Gotowe prace do złudzenia przypominały porcje charakterystycznej różowej zupy.
Dzięki takiej organizacji ostatniego dnia każdy uczestnik mógł doświadczyć trzech zupełnie różnych form aktywności – sensorycznej, muzycznej i manualno-artystycznej – oraz zastanowić się, która z nich najbardziej odpowiada jego zainteresowaniom i możliwościom.
Po zakończeniu warsztatów przyszedł czas na ewaluację całej mobilności. Uczestnicy mogli opowiedzieć o swoich doświadczeniach, wskazać najciekawsze zajęcia oraz podzielić się tym, czego nauczyli się podczas pobytu na Litwie.
Następnie odbyło się uroczyste wręczenie certyfikatów potwierdzających udział w Grupowej Mobilności Osób Dorosłych Uczących się. Uczestnicy odebrali również przedmioty i pamiątki, które samodzielnie wykonywali podczas całego tygodnia.
Pięć dni wspólnego uczenia się
Mobilność w Poniewieżu pokazała w praktyce, czym może być edukacja dorosłych osób z niepełnosprawnościami w programie Erasmus+. Nauka nie odbywała się poprzez wykłady, ale przede wszystkim poprzez działanie – pracę w warsztatach, muzykę, sztukę, poznawanie miasta i kultury, wykonywanie konkretnych zadań oraz codzienny kontakt z uczestnikami z innych krajów.
Dla naszej grupy była to możliwość zdobycia nowych doświadczeń i sprawdzenia swoich umiejętności w zupełnie innym otoczeniu. Dla terapeutów – okazja do obserwowania nowych metod pracy i wymiany doświadczeń z partnerami. Jednocześnie wspólne działania grup z Polski, Litwy, Łotwy i Hiszpanii pokazały, że niepełnosprawność czy bariera językowa nie muszą być przeszkodą w budowaniu relacji, wspólnym uczeniu się i aktywnym uczestnictwie w życiu międzynarodowej grupy.
Mobilność na Litwie była kolejnym ważnym etapem projektu GUIDE. Doświadczenia zebrane podczas działań w poszczególnych krajach partnerskich wykorzystujemy również w pracy nad głównymi rezultatami projektu – filmem/reportażem oraz książką/podręcznikiem prezentującymi doświadczenia rodzin, perspektywę terapeutów i kierowników oraz dobre praktyki w zakresie wspierania dorosłych osób z niepełnosprawnościami.
Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
Dodaj komentarz